Ile ton pszenicy potrzeba, aby pokryć koszty produkcji 1 ha? Dane ODR i GUS (2005–2026)
Koszty produkcji pszenicy w Polsce znacząco wzrosły w ostatnich latach. Aby sprawdzić, jak zmieniła się opłacalność produkcji, zestawiliśmy dane ODR (Ośrodków Doradztwa Rolniczego) dotyczące kosztów produkcji z średnimi plonami pszenicy publikowanymi przez GUS. Analiza obejmuje lata 2005–2026 i pokazuje ile ton pszenicy trzeba sprzedać, aby pokryć koszt produkcji 1 hektara uprawy.
Koszty produkcji pszenicy według ODR
Kalkulacje ODR obejmują koszty bezpośrednie produkcji roślinnej, w tym: • nawozy mineralne • środki ochrony roślin • materiał siewny • paliwo • usługi rolnicze Na podstawie dostępnych kalkulacji można przyjąć: 2005: ok. 2000 zł/ha 2026: ok. 5800 zł/ha Oznacza to wzrost kosztów produkcji o około 190% w analizowanym okresie.
Średnie plony pszenicy według GUS
Średni plon pszenicy w Polsce wzrósł w tym okresie, co częściowo kompensowało wzrost kosztów produkcji. 2005 – 3,9 t/ha 2010 – 3,5 t/ha 2015 – 4,6 t/ha 2020 – 5,2 t/ha 2021 – 5,3 t/ha 2022 – 5,5 t/ha 2023 – 5,4 t/ha 2024 – 5,2 t/ha średnia z ostatnich lat: ok. 5,3–5,5 t/ha
Ile ton pszenicy potrzeba na pokrycie kosztów 1 ha
Łącząc koszty ODR z plonami GUS można obliczyć ile ton pszenicy trzeba sprzedać, aby pokryć koszt produkcji 1 ha. 2005: koszt 2000 zł/ha plon 3,9 t/ha cena pszenicy 409 zł/t ilość potrzebna do pokrycia kosztów: 4,9 t 2026: koszt 5800 zł/ha plon 5,5 t/ha cena pszenicy ok. 737 zł/t ilość potrzebna do pokrycia kosztów: 7,9 t Oznacza to wzrost o około 60% w porównaniu z 2005 rokiem.
Koszt produkcji 1 t pszenicy
Na podstawie danych ODR i GUS można również oszacować koszt produkcji jednej tony pszenicy. 2005: 513 zł/t 2026: 1055 zł/t Koszt produkcji jednej tony wzrósł ponad dwukrotnie, mimo wzrostu plonów w tym okresie.
Dlaczego koszty rosną szybciej niż ceny
Największy wpływ na wzrost kosztów produkcji mają: • nawozy azotowe • środki ochrony roślin • paliwo • energia • materiał siewny W ostatnich latach szczególnie widoczny był wzrost cen nawozów, który znacząco wpłynął na opłacalność produkcji zbóż.
Podsumowanie
Na podstawie danych ODR oraz plonów GUS można zauważyć wyraźne pogorszenie relacji kosztów produkcji do ceny pszenicy. 2005: 4,9 t pszenicy potrzebne na pokrycie kosztów 1 ha 2026: 7,9 t pszenicy potrzebne na pokrycie kosztów 1 ha Pomimo wzrostu plonów rolnik musi dziś sprzedać znacznie więcej ziarna, aby pokryć koszty produkcji niż kilkanaście lat temu. Źródła: ODR – kalkulacje kosztów produkcji GUS – plony pszenicy w Polsce NotowaniaRolne.pl – średnie ceny pszenicy